Sütbir'li Faydalı Kategoriler

Keçi Sütü ve Faydalari

Türkiye'de yaklaşık 15 milyon ton süt üretiliyor. Bunun yüzde 95'inden fazlasını inek sütü oluşturuyor. Keçi sütü özellikle son iki-üç yıldır halkın beslenmesine verdiği önem ve keçi sütünün yararlarının giderek daha fazla duyulmasıyla ivme kazandı

Türkiye'de yaklaşık 15 milyon ton süt üretiliyor. Bunun yüzde 95'inden fazlasını inek sütü oluşturuyor. Keçi sütü özellikle son iki-üç yıldır halkın beslenmesine verdiği önem ve keçi sütünün yararlarının giderek daha fazla duyulmasıyla ivme kazandı

Ayrıcalıklı bir süt olan keçi sütünün bileşim zenginliğini ve beslenmeye yönelik faydalarını Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Süt Teknolojileri Bölüm Başkanı Prof. Dr. Özer Kınık'tan öğrendik. İlk olarak keçi sütünün anne sütüne yakınlığından söz eden Özer Kınık, özellikle bu yakınlığın protein yapısından ve yağ moleküllerinin daha küçük olmasından kaynaklandığını belirtti.

BEBEKLER İÇEBİLİR Mİ?
İnek, koyun ve manda sütleri arasında anne sütüne bileşim özellikleri açısından en yakın sütün, keçi sütü olduğunu söyleyen Prof. Dr. Kınık, keçi sütünün ana proteini olan kazein oranının inek sütüne oranla daha düşük olması ve daha küçük partiküler yapıya sahip olması keçi sütünün sindirilebilme kabiliyetini artırdığını dile getirdi. Kınık, keçi sütünün anne sütüne benzeşimini, su oranı, serum proteinlerinin fazla olması, beta kazein miktarı ve mineral maddece biraz daha zengin olmasından kaynaklandığını açıkladı. Prof. Dr. Özer Kınık, keçi sütünü bebeklerin rahatlıkla içebileceğini söyleyerek, "Anne sütüne benzemesi için biraz su katılarak seyreltilmesinde fayda var. Bire bir ya da bire yarım su katılmalı" dedi.

YÜZDE 13 DAHA FAZLA KALSİYUM İÇERİYOR
Prof. Dr. Kınık, içme sütleriyle kıyasladığında keçi sütünün, yüzde 13 daha fazla kalsiyum, daha fazla magnezyum, yüzde 25'ten daha fazla oranda B3, B6 ve A vitamini içerdiğini dile getirdi. Yine sütler arasında keçi sütündeki kalsiyumun vücut tarafından absorblanıp kullanılabilme özelliğinin diğer sütlere göre yüzde 30 civarında daha fazla olduğuna değinen Kınık, "Bakır ve manganez miktarı diğer sütlere göre yüzde 30-35 daha fazla. Selenyum son zamanlarda çok duyulan bir mineraldir. Fazlası daima zararlı ama önemli bir antioksidandır. Özellikle akciğer kanseri üzerine önemli bir mineral madde kaynağıdır. Keçi sütünün selenyumca diğer sütlere göre daha zengin olduğu tespit edilmiştir" diye konuştu. İnsanın kendi vücudunda oluşan kolesterol miktarının bazen gıdadan alınandan daha yüksek olabildiğini ifade eden Kınık, kolesterol oluşumunun direk kaynağının yağ olmadığına dikkat çekti. "Ama beslenmemizin bunun üzerinde çok büyük etkisi var" diyen Prof. Dr. Kınık, "Literatürlerde keçi sütünün kolesterol oranı sıfır diye yazıyor, ama buna böyle diyemeyiz. Keçi sütü diğer sütlere göre daha fazla esansiyel yağ asidi içerir. Kısa ve orta zincirli yağ asitleri oranı, keçi sütünün hem karakteristik lezzetini verir hem de bu kısa zincirli yağ asitlerinin daha yoğun bulunması kolesterol oluşum miktarını azaltır. Ayrıca kolonda zararlı bakterilerin bulunmasını engeller" diye konuştu.

ALERJİK RİSKİ AZ
Kınık, keçi sütünde yağların birleşme özelliği göstermediğini söyleyerek, kümelenme özelliği göstermediği için de vücut tarafından daha kolay sindirilebilir olduğunu, bunun da yine kolesterol sentezi açısından önemli bir kısıtlayıcı faktör olduğunu belirtti. İnek, koyun ve keçi sütlerinin bileşimlerinin (yağ, protein, şeker, mineral maddeler, vitaminler) temelde aynı olduğunu dile getiren Prof. Dr. Özer Kınık, bunlar arasındaki en önemli farkı şöyle açıklıyor: "En önemli fark süt proteininden kaynaklıdır. İnek ve koyun sütünde beta kazein fazladır. Beta kazeinin fazla olması, bu sütlerin protein alerjisi yapmalarına neden oluyor. Beta kazein keçi sütünde daha azdır. Bu kazein fraksiyonlarının değişimi keçi sütünün alerjik fonksiyonlarını biraz daha azaltıyor."

KANSERE KARŞI KORUYUCU
Esansiyel yağ asitleri (üronik ve araşidonik) miktarının keçi sütünde daha fazla olduğunu söyleyen Prof. Dr. Kınık, "Özellikle üronik asit çok önemli bir fonksiyonel beslenme ajanıdır. Kalp sağlığından obeziteye, göğüs kanserinden prostat kanserine kadar, çok önemli kanser türlerine karşı koruyucu, ergonomik yaşam sağlayıcı bir besin bileşenidir" dedi. Kınık, göğüs kanseriyle ilgili yapılmış bir çalışmadan bahsederek, İtalya ve Yunanistan'da peynir tüketimine bağlı göğüs kanseri sıklığının Türkiye'ye göre daha az olduğunu belirtti. Bunun peynir tüketimindeki farklılıktan kaynaklandığını ifade eden Kınık, keçi sütünden üretilen ürünler tüketilirse, bunun belirleyici faktörünün daha fazla ortaya çıktığını dile getirdi.

KEÇİ SÜTÜNDEN NELER YAPILIYOR?

Keçi sütü sabunu Yapılan araştırmalarda keçi sütü sabunu, arındırıcı etkisi ile her yaş ve cilt tipi için uzmanlar tarafından öneriliyor. Cilde yararlı doğal protein ve yağlar içeren keçi sütünün pH seviyesi insan cildiyle benzerlik gösteriyor. Bu nedenle bakteri ve kimyasal maddelere karşı da cildi koruyor. Doğal nemlendirici olan keçi sütü, hassas ciltler için özellikle tavsiye ediliyor.

♦ Maraş dövme dondurmanın sırrı keçi sütü Meyvelisinden çikolatalısına yüzlerce çeşit dondurma olmasına rağmen, neredeyse birçoğumuzun tek tercihi olan Maraş dövme dondurmanın sırrı keçi sütü. Kahramanmaraş'ı çevreleyen Ahirdağı'nın yamaçlarında yabani orkide kökleriyle yani saleple beslenen keçilerin sütünden yapılan dövme dondurmaya, o benzersiz lezzeti keçi sütü veriyor.

♦ Yüzlerce yıllık tarihi olan kefir keçi sütünden yapılıyordu Unutulmaya yüz tutmuşken son zamanlarda tüketilmeye başlayan kefirin tarihi uzun yıllar öncesine dayanıyor. 1920'lerde Rusya'da yapılan araştırmada uzun ömürlü insanların kefir içtikleri de gözlendi. Kefiri inceleyen bilim insanları, yoğurtta 2 adet olan probiotik (dost) bakterinin kefirde 25-30 adet olduğunu fark etti. Bu araştırmanın üzerine binlerce ton kefir üretildi ve kefir İskandinav ülkelerine, Avrupa'ya, ardından Amerika'ya kadar yayıldı.

Keçi sütü bazlı bebek maması Keçi sütünün daha küçük yağ kürecik çapına sahip olması ve sindirim esnasında daha yumuşak pıhtılar oluşturması sayesinde, keçi sütü bazlı mamalar, bebekler için daha kolay bir sindirim sunarak bebeklerin daha sakin olmalarına yardımcı oluyor.

Güzellik kremleri Keçi sütü kozmetik sanayinde, kremlerin yapısında kullanılıyor. Yoğun derecede immünolojik protein yapısına sahip keçi sütü vücut güzelliği, cilt kırışıklıkları ve göz altı torbacıklarının engellenmesi için yapılan kremlerde değerlendiriliyor.

Şekerleme ve tatlılar Probiyotik (dost) bakteriler açısından zengin olan keçi sütünden probiyotik tatlılar da üretiliyor. Uzmanlar pişme aşamasından sonra probiyotik bakterilerin canlı olarak kazandırıldığı sakızlı muhallebi, puding gibi tatlıların yapımı için en uygun sütün keçi sütü olduğunu söylüyor.

Keçi sütünden yoğurt Keçi yoğurdunun faydaları, diğer keçi sütü ürünlerinde de olduğu gibi saymakla bitmiyor. Düzenli olarak keçi yoğurdu tüketmek kanser, astım, alerji ve öksürük gibi birçok hastalığı engelliyor ve özellikle kemik erimesini geciktiriyor.


1. FRANÇOIS’YI İYİLEŞTİRMİŞ
Tarihte de keçi sütünün bazı faydalarına rastlandığını bildiren Prof. Dr. Koçak, ”16. yüzyılda 1. François rahatsızlanmış ve hastalığına hiç kimse çare bulamamış. O dönemde Kanuni Sultan Süleyman’dan yardım istemişler. Kanuni kendi doktorunu ve yanında keçisini göndermiş. Keçinin sütünü ve yoğurdunu her gün içen François bir süre sonra eski sağlığına kavuşmuş ve Fransa’da yoğurt, ilaç niyetine kullanılmaya başlamış. Tıp kitaplarında da keçi sütünün iyileştirici gücüne yönelik çeşitli eserler yer alır” diye konuştu.

KEÇİ SÜTÜNÜN ÜSTÜN ÖZELLİKLERİ

Sütün bildiğimiz yararlarının yanında keçi sütünün bilimsel araştırma ve gerçeklerle saptanmış güvenilir gözlemlere dayanan üstünlüklerini şöyle sıralayabiliriz:

1- Keçi sütünün yağ molekülleri daha ufak ve proteinin oluşturduğu pıhtı daha yumuşak olduğu için sindirimi inek sütünden daha kolaydır.

2- Keçi sütü proteininin kolay hazmı, bebeklerin beslenmeleri, hasta ve sakat kimselerin diyetlerinde pratik ve özel bir yere sahiptir.

3- Keçi sütünün kolay hazmı bebeklerde normal olarak zaten zor olan sindirim işlemi ve yetişkinlerde de ketozis ve karaciğer hastalıklarında ayrı bir önem taşır.

4- Stres-gerginlik, sinirsel nedenlerle hazımsızlık ve kabızlık durumlarında da keçi sütünün kolay hazmı ve yüksek B1, B2 vitamin içeriği yararlı olmaktadır.

5- İlaçların kullanılmasını gerektiren hazım sorunlarında ve peptik ülserlerin tedavisinde keçi sütünün yüksek “buffer” özelliği yarar sağlar.

6- Keçi sütünün yüksek “fosfat” içeriği, ülkemizi gibi yeterince et ve balık tüketemeyen toplumlarda beslenmeye önemli bir katkı sağlar.

7- Özellikle bebeklerde sok görülen ve ani ölümlere de neden olan olabilen inek sütü ve ürünlerine olan alerjik durum keçi sütleri için geçerli değildir. Bu nedenle keçi sütü ve mamulleri bu gibi kişilerin beslenmesinde yardımcı olabilir.

8- Keçi sütü bileşimi, bebek beslenmesinde sulandırılarak verildiğinde inek sütünden daha fazla olarak anne sütüne benzer yapıdadır.

9- Keçi sütünün düzenli olarak tüketilmesinin, egzama, astım, sindirim rahatsızlıkları, varisle ilgili bazı rahatsızlıkların ve alerjik durumların tedavisinde yararlı olmaktadır. Bu nedenle birçok Avrupa ülkesinde keçi sütünden yapılan mamuller özel sağlık dükkanlarında (Health Shop) özel fiyatlarla satılmaktadır.

10- Keçi sütü genellikle diğer sütlerden daha az mikroorganizma içerir.Ayrıca kokusuz ve beğenilen özellikte keçi sütü üretilebilir ve üstün nitelikli değerli süt ürünlerine işlenebilir.